تأثیر کاهش تخصیص ارز بر قیمت تایر و تولید مرغ و گوشت
صنعت تایر در ایران در حال حاضر با بحرانهای جدی دست و پنجه نرم میکند. افزایش بیسابقه نرخ ارز و مشکلات تخصیص منابع ارزی نه تنها بر قیمت تایرها اثر گذاشته، بلکه میتواند بر زنجیره تأمین دیگر صنایع نیز تأثیر گذارد. در این مقاله به بررسی وضعیت کنونی صنعت تایر و چالشهای موجود میپردازیم.
جهش ارزی و پایان دوران یارانههای تولیدی
روند صعودی نرخ ارز به مرز ۱۳۲ هزار تومان رسیده است و سخنگوی انجمن صنفی صنعت تایر از توقف تخصیص ارز خبر داده است. این تغییر مبنای ارزی به معنای این است که قیمت تمامشده تایرها، از جمله تایر خودروهای سواری و ماشینآلات سنگین، در حال افزایش چشمگیری است. تولیدکنندگان دیگر قادر به ایفای نقش حمایتی بهجای دولت نیستند.
انبارهای خالی و بحران تخصیص ارز
بررسی وضعیت واحدهای تولیدی نشان میدهد در ماههای اخیر تخصیص ارز به شدت محدود شده است. در موارد نادر، تخصیص ارز به مقدار بسیار کمتری از آنچه مورد نیاز است، صورت گرفته است. این موضوع منجر به:
- تخلیه ذخایر استراتژیک مواد اولیه در انبارها
- توقف سفارشگذاری برای واردات مواد شیمیایی خاص
- بلاتکلیفی تولیدکنندگان در برابر پیشفروشهای قبلی
آزادسازی واردات و فشار بر بازار آزاد
دولت اخیراً با مصوبهای جدید، واردات بدون انتقال ارز را مجاز کرده است. با این حال، کارشناسان معتقدند این اقدام میتواند به قیمتهای بالاتر و نوسانات شدیدتر در بازار منجر شود. به گفته فعالان صنفی، با تبدیل مبنای ارزی واردات و تولید به یکسان، بازار به سمت رقابتی شدن پیش میرود، اما این رقابت در سطوح قیمتی بالاتر از توان خرید مصرفکنندگان انجام خواهد شد.
فرجام قیمتگذاری دستوری؛ خروج یا شکست؟
سخنگوی انجمن تایر اعلام کرده که تولید تحت قیمتهای مصوب فعلی دیگر فاقد صرفه اقتصادی است. درخواست اصلی صنعت، خروج کامل تایر از شمول قیمتگذاری دستوری است. این درخواست به منظور جلوگیری از احتکار و رانت و اجازه دادن به سازوکار طبیعی عرضه و تقاضا برای تعیین قیمت واقعی پیشنهادی شده است، حتی اگر این قیمت بالاتر از نرخهای فعلی باشد.
جمعبندی
با توجه به چالشهای موجود در صنعت تایر و پیشبینی افزایش قیمتها، به نظر میرسد که این بخش از تولید در هفتههای آینده فشارهای بیشتری را متحمل خواهد شد. اطلاعات ارائه شده تنها جنبهی عمومی داشته و نباید به عنوان جایگزین برای مشاوره حرفهای در نظر گرفته شود.